ظهور تو یعنی پایان سرگردانی تاریخ

فرازی از زیارت‌نامه حضرت مهدی (عج) آمده است: «السلام علی الربیع الانام»؛ سلام بر مهدی، بهار بشریت.

ویژگی‌های جامعۀ اعتدالی با تفکر مهدوی در گفت‌وگو با مدیر مرکز تخصصی مهدویت قم

ما منتظریم و ظهور تو یعنی پایان سرگردانی تاریخ ، یعنی شکل گیری جامعه اعتدالی، یعنی رشته اتصالی که کتاب زندگی تاریخ را شیرازه می بندد و تاریخ زندگی آمدگان و رفتگان و آیندگان را مربوط و مفهوم می‌کند.حجت الاسلام استاد مجتبی کلباسی، مدیر مرکز تخصصی مهدویت قم و استاد حوزه و دانشگاه، یکی از محققان حوزه است که در خصوص عصر ظهور کار تخصصی کرده است. در این گفت وگو ویژگی‌های جامعه مهدوی و شرایط زندگی اعتدالی با تفکر مهدوی را تشریح شده است:

ظهور حضرت حجت (عج) یا به تعبیری شکل گیری جامعه مهدوی چگونه است و با چه ابعادی قابل تفسیر است؟

دوره مهدویت، دوره تجدید حیات بشری با تمام ابعاد متصور و مطرح برای آن است. در عصر حاضر، بشر در شرایط زمستانی به سر می‌برد. ظلم‌ها و بی‌عدالتی‌ها سراسر جهان را فرا گرفته و قدرت‌های استعماری پنجه خود را بر مسایل مهم مربوط به بشریت گشوده‌اند و ما در حال حاضر شاهد وضع ناهنجاری بر جامعه انسانی هستیم و هنگامی که این زمستان به اوج خود برسد، در ورای آن شرایطی جدید و فصلی نو ظهور پیدا می‌کند. منتظران و معتقدان مهدویت، این فصل جدید را بهار جامعه مهدوی و حکومت ناب مهدوی می‌نامند.

اگر بین معنویت و دنیویت و جسم و روح و ابعاد مختلف زندگی فردی و خانوادگی و اجتماعی اعتدال برقرار شود، احسن الحال در انسان محقق می‌شود. در چنین شرایطی اگر نوروز بتواند آغاز ظهور باشد ما به عنوان یاران حضرت باید آماده باشیم. اگر انسان به دعای تحویل سال معنایی نگاه کند و آرزوی احسن الحالی به معنای عدل خواهی داشته باشد و عدل را اول در خود و روابط اجتماعی محقق کند، نوروز می‌تواند برای او عید واقعی باشد.

چگونه است که گفته می شود جامعه آخرالزمان یک جامعه جاهلی، جامعه مرده است. این جامعه مرده در دوره مهدویت به چه شرایط اعتدالی می رسد؟ روایات این جامعه را چگونه تفسیر می کنند؟

در انقلاب امام زمان (عج) مردم به شکوفایی عقلی می‌رسند و در روایات تعبیر شده است که حضرت دست معنویشان را بر سر انسان‌ها می گذارند و آنها را به کمال عقلی می‌رسانند. در روایات داریم که بشر با همه رشدی که در زمینه عقلی داشته پیش از ظهور به دو حرف از الفبای علوم دست پیدا می‌کند و بعد از ظهور در ۲۷ مرحله به تکامل علمی می‌رسد. از سوی دیگر بشر هنگام ظهور به امنیت کامل می‌رسد و فصل تجاوزها و ظلم‌ها و ستم‌ها سپری می‌شود و بشر در تناسبات خود احساس امنیت می‌کند. عدالت فراگیر در همه بخش‌های زندگی یکی دیگر از آثار ظهور است. همان طور که قرآن کریم از بهار تعبیر به زنده شدن می‌کند از عدالت نیز چنین تعبیری دارد؛ به عبارتی قرآن، جامعه‌ای را که در تناسب و ارتباطش عدالت را رعایت نمی‌کند، جامعه‌ای مرده دانسته است.

در روایاتی که در باب مهدویت انعکاس داده‌اند، جامعه مهدوی و حکومت عدل امام مهدی (عج) را دوره هماهنگی و اعتدال همه اجزای حیات آن از زمین تا آسمان توصیف کرده‌اند. در دوران حکومت حضرت مهدی (عج) آسمان نعمت‌های خود را فرو می‌ریزد و زمین با کمال پذیرش، این نعمت‌ها را جذب می‌کند و در مسیر رشد، حیات و طراوات انسان‌ها قرار می‌دهد. جامعه مهدوی، جامعه‌ای است که در تمام ابعاد مادی و معنوی، ظرفیت‌های خود را به کار می‌گیرد و هماهنگ با یکدیگر برای تکمیل هم، بی‌بدیل‌ترین شرایط عدل را می‌گستراند. در جامعه مهدوی، درون و برون انسانی، مرز جامعه با کلیات جامعه، انسان با محیط زیست و همه اجزای آن در یک مسیر هماهنگ و تعامل با یکدیگر قرار می‌گیرند.

یکی دیگر از آثار ظهور امام زمان (عج) هدایت و راهیابی انسان‌ها از بالقوه بودن به بالفعل شدن است؛ این عبارت یعنی چه؟ نقش امام زمان علیه السلام در هدایت انسان‌ها در دوره حکومت عدل مهدوی چیست؟

همان طور که قرآن از بهار تعبیر به زنده شدن می کند از هدایت نیز تعبیر به زنده شدن شده است. قرآن کریم می‌فرماید هر کسی مرده ای را زنده کند گویا همه بشر را زنده کرده است… که مراد از زنده کردن هدایت کردن است. انسانی که هدایت نشده باشد، مرده است. در عصر ظهور، ملت ها و افراد مسالمت آمیز در صلح کامل با یکدیگر زندگی می کنند. مشکلی که انسان در طول تاریخ به آن دچار بوده و حالتی که پیوسته از آن رنج می برده، اختلاف مرزی، شخصی، نژادی، خانوادگی، قومی و سیاسی است که در زمان ظهور این اختلاف ها برچیده می شود و بشر به حیاتی نوین دست پیدا می کند و زندگی مسالمت آمیز را تجربه می کند. در زمان ظهور به جای حاکمیت شاهان، شهوت و غضب و تمایلات و هوس‌ها؛ خدا و عدالت حقیقی بر انسان حاکم می‌شود و همان طور که بهار، نماد نوین زیستن و زنده شدن است، زمان ظهور نیز زمان شکوفایی، رویش‌ها و حیاتی نوین است.

در روایتی از امام زمان (عج) به عنوان بهار واقعی هستی یاد شده است و این تشبیه انسان را به مفاهیم والایی متوجه می‌کند در واقع حضرت حجت(عج) احیاگر جان‌های مرده است. همان طور که بهار موجب احیای طبیعت می‌شود، امام نیز جامعه را که در اثر ظلم و فساد مرده است، احیا و جامعه فاسد را به جامعه صالح تبدیل می‌کند، دل‌های انسان‌های فرسوده و جاهل را با دانایی زنده می‌کند. ضمن اینکه روز ظهور امام زمان (عج) سرآغاز سرازیری نعمت‌ها و برکات و رحمت‌های خاص و ویژه الهی است. انسان‌ها همواره در طول تاریخ از نعمت‌های الهی برخوردار می‌شوند اما گاهی به دلیل کم کاری‌های خود انسان‌ها از برخی برکات الهی بی‌بهره می‌مانند که ظهور امام، آغاز سرازیری همه این نعمت ها است همان طور که بهار شاهد سرازیری شکوفه های الهی هستیم.

همچنین ظهور امام زمان (عج) جشن انسانیت است، انسان ها در آن دوران لباس واقعی بصیرت، انسانیت و معنویت می‌پوشند؛ این در حالی است که جشن واقعی انسانیت در این دوران شکل می‌گیرد و با ظهور امام انسانیت، انسان کامل متجلی می‌شود.

زمان ظهور چه زمانی فرا می رسد؟ روایات ایجاد رفاه و امنیت جهانی در دوره مهدوی را معرفی کردند؟ این چگونه قابل تصور و ممکن می شود؟

بهار وجود امام زمان (عج) بعد از سختی‌ها و فتنه‌ها ظهور می‌کند. آن حضرت زمانی ظهور می کند که بسیاری از انسان‌ها و مستضعفان و انسان‌های مؤمن از ظلم‌ها و فتنه‌ها و پلیدی در رنج و عذاب و سختی باشند و پس از آن سختی، امام می‌آید و آرامش و آسایش و زندگی زیبا را برای انسان ها به ارمغان می‌آورد همان‌طور که بهار نیز پس از سختی‌ها و سرما و تاریکی ها پدیدار می‌شود.
پس از ظهور امام (عج) تغییر و تحولات دیگر زودگذر نیست بلکه قلب و احوال و دانایی و بصیرت انسان ها دگرگون می شود و معنای واقعی دعای سال تحویل در زمان ظهور امام زمان (عج) تحقق می یابد. باید بدانیم ظهور امام زمان(عج) موجب خشنودی و رضایت همگان است؛ فرشتگان و آسمانیان پس از ظهور به حال انسان ها غبطه می خورند و انسان ها به وجود امام زمان (عج) افتخار می کنند، همان طور که با فرارسیدن بهار خشنود می‌شوند؛ در واقع حضرت، مایه انبساط خاطر همگان از هر نژاد و قوم و آیینی می‌شود و نارضایتی فقط مربوط به شیطان و شیطان پرستان است.

مردم در عصر ظهور همه خوبی‌ها را به شکلی آشکار مشاهده می‌کنند؛ در روایات هست که در عصر ظهور عدالت وارد خانه‌های مردم می‌شود همان طور که ورود سرما و گرما را به خانه‌های خود لمس می‌کنند؛ طعم امنیت و آسایش و رفاه را می‌چشند. امام زمان (عج) عابدترین، حکیم ترین و عالم ترین انسان در کره زمین است. آن حضرت، طاووس اهل بهشت و به طریق اولی برترین موجود است، همان طور که بهار زیباترین فصل است، در روایات آمده که جهان بعد از قیام مهدی موعود (عج) پر از عدل می‌شود و اگر می‌خواهیم نمونه آن را در عالم مادیات به صورت بالفعل ببینیم، می‌توانیم به بهار بنگریم؛ هنگام بهار، همه جا پر از حیات و سرزندگی، دنیا متحول و دگرگون می‌شود و طبیعت طراوت پیدا می‌کند. در جامعه مهدوی نیز همه جا پر از عدل و حیات و رشد می‌شود. در جامعه مهدوی، علوم مادی و معنوی مسیر واحدی را طی و همدیگر را تکمیل می‌کنند، همچنان که همه اجزای طبیعت در فصل بهار نقش تکمیل کنندگی یکدیگر را پیدا می‌کنند. عدالت مهدوی، عدالت در یک بعد یا عدالت صرفاً اجتماعی نیست، بلکه عدالت درونی و نهفته در ذات انسان و ارتباط تعامل یافته قوای انسانی است.