قلعه زیبا و تاریخی حیدرآباد ظرفیت مهم گردشگری خاش

شهرستان خاش به واسطه وجود قلعه های متعدد بعنوان شهر قلعه ها شهرت دارد و قلعه زیبا و تاریخی حیدرآباد با دیدنی های متنوع یکی از ظرفیت های مهم گردشگری خاش است.

قلعه های حیدرآباد، ایرندگان، کمال آباد، ناصری و برجک قدیمی بلو نشان از قدمت و تاریخ پر فراز و نشیب شهرستان خاش سیستان و بلوچستان دارد.

قلعه ‘حیدرآباد’ در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی مهم این شهرستان و یکی از قدیمی ترین قلعه های منطقه سرحد به شمار می رود.

بلوچستان شامل دو بخش ˈسرحد و مکرانˈ است که ˈزاهدان، خاش، سراوان و بخشهایی از ایرانشهرˈ به عنوان سرحد و ˈسرباز، نیکشهر، کنارک و چابهارˈ محدوده مکران نامیده می شود.

این قلعه درسال۱۹۲۰میلادی توسط شخصی به نام ‘عیدوخان’ ساخته شد و تا سال۱۳۰۷ ه.ش به عنوان محل سکونت همین شخص و خانواده اش مورد استفاده قرار می گرفت.

تاریخ ساخت این قلعه تاریخی با معماری جالب و دیدنی مربوط به اواخر دوران حکومت قاجار بوده و مصالح این بنا بطور کامل از خشت خام و گل است.

نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر که در سال ۱۲۹۵ به بهانه همکاری سرداران بلوچ با قوای آلمانی به بلوچستان حمله کردند مدتی از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات استفاده می کردند.

قلعه حیدرآباد دارای برجها و طاقهای هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه ای شکل تبدیل شده است.

در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده لذا تنها تزئینات کنگره ای شکل نیم دایره ای متمایل به بیضی و تیرکشهای تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقکهای نگهبانی بالای سردر ورودیها و همچنین خشت چینی نیم دایره ای، قوس سردر ورودی اتاق هشت ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است.

پس از آن که این قلعه به صورت نیمه مخروبه رها شد اداره کل میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان اقدام به مرمت و بازسازی آن کرد و هم اینک نیز از این مکان بعنوان ساختمان اداری اداره میراث فرهنگی خاش استفاده می شود.

اوایل امسال در نشستی با حضور مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان سیستان و بلوچستان و مسوولان شهرستان خاش پس از بحث و تبادل نظر مقرر شد این اداره کل با مشارکت فعال شهرداری خاش نسبت به ساماندهی محوطه مقابل قلعه تاریخی حیدرآباد اقدام کند.

در این نشست مدیرکل میراث فرهنگی استان برای ساخت محل اداری میراث فرهنگی در خاش و استقرار آن در سالجاری قول مساعد داد.

کامبیز مشتاق گوهری مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان در حاشیه بازدید از اثر تاریخی قلعه حیدرآباد در گفت وگو با خبرنگار ایرنا از تبدیل شدن این مجموعه به یک مکان مهم گردشگری، تفریحی و سیاحتی خبر داد و گفت: موزه مردم شناسی در این منطقه ایجاد می شود.

خاش با ۲۱۵ اثر تاریخی و طبیعی از جمله قله آتشفشانی نیمه فعال تفتان به عنوان بام شرق ایران، گل فشان پیرگل، رودخانه های زیبای ایرندگان و کارواندر، دریاچه سردریا، غارهای متعدد، چشمه های آب معدنی، سرد و گرم و نیز قلعه های متعدد تاریخی، بازارچه سرپوشیده و مسجد جامع یکی از مناطق مهم گردشگری سیستان و بلوچستان محسوب می شود.

خاش در ۱۸۵ کیلومتری جنوب زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان واقع شده است.